Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Zmiany osobowości związane z wiekiem – ciąg dalszy

Należy sądzić, jakkolwiek sąd taki nie zawsze znajdował potwierdzenie w badaniach eksperymentalnych, że wpływ wszystkich wymienionych czynników zmienia się z wiekiem i może przesłaniać rozpatrywaną przez nas zależność. Jest więc sprawą ogromnie ważną zorganizowanie badań w warunkach pozwalających na ich kontrolę. Oczywiście, nie jest to zadanie łatwe. Dobranie grup osób różniących się tylko wiekiem, a wyrównanych pod pozostałymi względami, np. pod względem nabytego doświadczenia, inteligencji, motywacji, jest szczególnie kłopotliwe. Staraliśmy się jednak, na podstawie dużej liczby prac dostarczających pewnych informacji na temat omawianej zależności, przedstawić badania budzące najmniej poważne zastrzeżenia metodyczne, sygnalizując, ilekroć formułowane przez autora wnioski nie zostały dostatecznie udokumentowane. Przedstawione wyniki pozwalają więc na sformułowanie pewnych wniosków ogólnych dotyczących kształtowania się z wiekiem zdolności do uczenia się. Wnioski te są, zgodne ze stwierdzeniami Thorndike’a, znajdującymi wyraz w wykreślonej przez niego krzywej (rys. 22). Rekapitulacja badań nad omawianą zależnością pozwala snuć przypuszczenie, że w warunkach, gdy wskaźniki uczenia się uzyskane są w jednakowych lub prawie jednakowych warunkach, gdy materiał jest jednakowo znany ludziom w różnym wieku, to w pierwszych dwóch dekadach życia zdolność do uczenia się wzrasta. Przez następne kilka lub kilkanaście lat utrzymuje się na tym samym poziomie nie wykazując wyraźnego spadku, a następnie zaczyna się powoli, lecz systematycznie obniżać. Od 40 roku życia spadek jest bardziej wyraźny. Wnioski te oparte są przede wszystkim na badaniach eksperymentalnych, w których wpływ poszczególnych zmiennych był bardziej kontrolowany. Na uwagę zasługuje jednak to, że informacje o rozwoju zdolności do uczenia się wraz z wiekiem, oparte na samoocenie osób badanych oraz na analizie działalności produkcyjnej – w zasadzie nie są sprzeczne z wyprowadzonymi wnioskami. Sugerują jednak, że w warunkach pozalabo- ratoryjnych, gdy w grę wchodzi działalność związana z wykonywanym zawodem, okres najwyższego rozwoju zdolności do uczenia się może przesunąć się znacznie powyżej 20 lat, a jeszcze w bardzo podeszłym wieku człowiek może mieć duże osiągnięcia w uprawianej przez siebie dziedzinie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.