Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Własności merytoryczne teorii osobowości

Wszystkie przedstawione powyżej formalne własności stanowią pewne standardy normatywne lub wartościujące, które mogą być stosowane przy ocenie i porównywaniu poszczególnych teorii. Natomiast własności, o których będziemy mówić w tym podrozdziale nie mają takich oceniających implikacji. Są one neutralne ze względu na ocenę w kategoriach dobra i zła i odzwierciedlają jedynie szczegółowe założenia dotyczące zachowania przyjęte przez daną teorię. Różnice między teoriami osobowości w zakresie ich treści odzwierciedlają oczywiście podstawowe problemy i pytania, jakie obecnie istnieją w tej dziedzinie wiedzy. Tak więc na następnych stronach nie tylko przedstawimy wymiary, które mogą służyć porównywaniu teorii osobowości, lecz także wskażemy podstawowe dylematy, jakie muszą rozstrzygać teoretycy osobowości. Tę część rozdziału moglibyśmy zatytułować „Problemy współczesnej teorii osobowości”.

Pytanie, czy zachowanie ludzkie ma charakter celowy, czyli teleologiczny, jest starsze niż historia psychologii. Niektórzy teoretycy osobowości tworzą model jednostki, w którym poszukiwanie i dążenie do celu stanowią podstawowe i centralne aspekty ludzkiego zachowania. Inni przeciwnie, zakładają, iż poszukiwanie i dążenie do celu nie stanowią ważnych aspektów zachowania i może być ono wyjaśnione bez specjalnego uwzględnienia tych jego aspektów. Uważają, iż subiektywne odczucie dążenia i poszukiwania jest epifenomenem, który towarzyszy zachowaniu, lecz nie odgrywa determinującej roli przy jego wzbudzaniu. Teorie, które minimalizują znaczenie celu lub teleologii, określane są ogólnie jako „mechanistyczne”. Termin ten ma znaczenie pejoratywne, co jest z naszego punktu widzenia niepożądane, ponieważ rozważamy tu jedynie kwestię dokonanego wyboru teoretycznego.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.