Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

WIELKA BRYTANIA I SYSTEM KLASOWY

Jednym z najczęściej przytaczanych przykładów społeczeństwa klasowego jest Wielka Brytania. Istnieje tu wyraźna klasa wyższa składająca się z jednostek, których rodziny od pokoleń cieszyły się prestiżem, majątkiem i niekiedy dostępem do władzy. Istnieje również stosunkowo duża i zróżnicowana klasa średnia, składająca się z jednostek, które dorobiły się znacznego majątku przez działalność (biznes) bądź wolne zawody oraz, na przeciwległym krańcu, z jednostek wykonujących zawody urzędnicze (np. księgowość) czy usługowe (np. sprzedawcy w handlu). Poniżej klasy średniej znajduje się liczna klasa robotnicza, której członkowie często zarabiają na życie pracą własnych rąk (np. w górnictwie). Jeszcze niżej w hierarchii jest klasa niższa, której członkowie albo nie pracują, albo osiągają tak niski dochód, że muszą być wspierani przez rząd.

System klasowy odgrywa ważną rolę w społeczeństwie brytyjskim. Stosunki społeczne, dostęp do pracy czy uniwersytetów często zależą od pochodzenia klasowego. W Anglii nawet sposób mówienia (akcent) odzwierciedla pozycję klasową. Siła systemu klasowego w Wielkiej Brytanii jest w pewnej mierze skutkiem jej feudalnej przeszłości, kiedy to niemal cała ziemia należała do szlachty (tworzącej klasę wyższą) i była uprawiana przez chłopów. Rewolucja przemysłowa przekształciła Anglię ze społeczeństwa rolniczego, w którym status zależał od własności ziemi, w społeczeństwo uprzemysłowione, w którym jednostki zajmujące się przemysłem i handlem zgromadziły znaczne majątki i zapewniły sobie dostęp do władzy. Rozwój rzemiosła i wolnych zawodów – tworząc klasę średnią – przyczynił się do rozdzielenia klasy wyższej od chłopów i rosnącej liczby robotników fabrycznych i górników. Przywiązanie społeczeństwa brytyjskiego do tradycji przyczynia się do utrzymywania systemu klasowego, choć różnice między klasami bywają niekiedy bardzo subtelne.

Czy możliwe jest istnienie nowoczesnego społeczeństwa przemysłowego bez klas? Przekonanie, że to jest możliwe, doprowadziło w 1917 r. w Rosji do rewolucji przeciwko caratowi i społeczeństwu klasowemu.

Dokładne badania stratyfikacji społecznej w ZSRR wykazały, że rewolucji nie udało się ustanowić bezklasowego społeczeństwa komunistycznego. W pracy z roku 1984 Lane stwierdził, że w Związku Radzieckim istnieją cztery klasy. Pierwsza składa się z wysokich urzędników rządowych i partyjnych, druga z intelektualistów, specjalistów i członków niższego aparatu partyjno-rządowe- go, a następne klasy tworzą robotnicy przemysłowi oraz chłopi uprawiający ziemię. Chociaż teoretycznie można założyć istnienie społeczeństwa bezklasowego, najbardziej radykalna próba stworzenia takiego społeczeństwa nie powiodła się. Biorąc pod uwagę upadek systemu komunistycznego w Europie Wschodniej, trudno przypuszczać, by w najbliższej przyszłości odżyły podobne dążenia.

Istnienie stratyfikacji społecznej niemal we wszystkich społeczeństwach próbowano wyjaśnić za pomocą różnych teorii. Różne ujęcia tego problemu ogólnie opierały się albo na poglądach strukturalistyczno-funkcjonalistycz- nych, albo na teorii konfliktu.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.