Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Trafność w nauczaniu – dalszy opis

Tak więc widzimy już, że trafność to termin specyficzny i relatywny, odnoszący się tylko do tego celu (decyzji), do którego potrzebna nam jest informacja o charakterze oceniającym. Zatem, ilekroć mówi się o trafności pewnych narzędzi, np. testów, sprawdzianów i kwestionariuszy bądź procedur, takich jak testowanie, obserwacja czy analiza, służących uzyskaniu danych o charakterze oceniającym, musimy zapytać: „Trafność, ale względem jakiego celu – odsiewu, doboru czy korekty?”

Znajomość celu jest pierwszym krokiem w kierunku uzyskania trafnej informacji. Jednak, jak się właśnie przekonaliśmy, sam cel nie zawsze jest tak jasny, jak się to wydaje na pierwszy rzut oka. Jeśli np. mamy rozstrzygnąć czy Jaś Frączak jest przygotowany doUczestniczenia w kolejnej lekcji arytmetyki, skonstruowanie lub wybór narzędzi i technik oceny będących źródłem wysoce trafnych ze względu na ten cel informacji, nie przedstawia żadnych trudności. Jesteśmy bowiem niemal pewni kryteriów, jakie spełniać musi Jaś, aby poradzić sobie na kolejnym etapie nauki. Innymi słowy, wiemy jaki rodzaj danych będzie nam niezbędny do podjęcia decyzji. Kiedy jednak mamy osądzić, czy Jaś może odnieść korzyść z normalnych lekcji w klasie, czy też raczej należałoby go umieścić w zespole objętym nauczaniem specjalnym, nie wiemy z całą pewnością, jakie narzędzia i techniki dadzą nam trafne informacje, na których będziemy mogli oprzeć swą decyzję. Stajemy tu wobec podobnego problemu jak konsultant szkoły średniej – nie jesteśmy pewni, jakie elementy składają się na kryteria sukcesu w zadaniach typu szkolnego. Wiemy wprawdzie co chcemy rozstrzygnąć, ale brak nam jasności co do tego, jaki rodzaj danych o charakterze oceniającym jest najbardziej trafny z punktu widzenia naszego celu.

Wiadomo jednak, że pewne informacje mogą nam ułatwić rozeznanie i podejmowanie decyzji w tego rodzaju sprawach. Poziom dotychczasowych wyników w pracy szkolnej wyrażony ocenami okresowymi jest zupełnie niezłym wskaźnikiem przyszłych osiągnięć w zadaniach podobnego typu. Wyniki testów uzdolnień ogólnych, zazwyczaj w formie ilorazów inteligencji, również ułatwiają przewidywanie prawdopodobieństwa przyszłego sukcesu. Źródłem stosunkowo trafnych informacji prognostycznych bywają często, mimo swego subiektywizmu, obserwacje nauczycieli. Jednakże w wypadku większości decyzji pedagogicznych niemożliwe jest uzyskanie w pełni trafnych informacji, przy czym osiągalny stopień trafności zależy na ogół od typu stojącej przed nami decyzji. Wygodnie więc będzie wyróżnić kilka kategorii trafności.’

TenBrink zwraca uwagę, że „większość sądów oceniających, na których opierają się decyzje pedagogiczne, można podzielić na dwie kategorie: pierwsza dotyczy aktualnych umiejętności (oszacowania), druga – przyszłych osiągnięć (przewidywania)”. Każda z tych dwóch kategorii sądów i decyzji wymaga informacji o nieco innym, choć częściowo pokrywającym się, typie trafności. Ocena umiejętności aktualnych, np. poziomu umiejętności objętych programem lub biegłości w pisaniu na maszynie, w prowadzeniu samochodu czy przemawianiu wobec publiczności, wymaga informacji odznaczających się tym, co Robert Ebel (1965) nazywa trafnością bezpośrednią, która, według Thorndike’a i Hagana (1955), wynika z racjonalnej analizy i fachowej oceny. Przewidywanie przyszłych osiągnięć opiera się natomiast na informacjach oceniających o trafności pośredniej4 znajdującej potwierdzenie głównie w danych empirycznych i statystycznych5.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.