Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

SKŁADOWE ELEMENTY ZDOLNOŚCI UMYSŁOWYCH

Pomiary inteligencji są skomplikowane i sprawiają wiele trudności technicznych. Słuszniej jest traktować inteligencję ogólną nie jako jeden rodzaj zdolności człowieka, lecz jako zespół uzdolnień, z których każda może być mierzona niezależnie od innych. W warunkach naturalnych zdolności nie tylko współdziałają jedne z drugimi, lecz również z czynnikami pozainte- lektualnymi, takimi jak wytrwałość lub lęki. Ścisła liczba i istota elementów wchodzących w skład zdolności intelektualnych, jest jeszcze przedmiotem rozważań i przyszłych badań, ale jako najbardziej znane i najbardziej charakterystyczne można wymienić następujące: a) inteligencję ogólną, obejmującą rozumowanie indukcyjne, ujmowanie zależności i związków, uczenie się i zapamiętywanie krótkotrwałe oraz szybkość rozumowania: b) inteligencję specyficzną, która obejmuje: słownik, poziom wykształcenia, wiedzę techniczną i społeczną: c) orientację przestrzenną: d) szyb- kość percepcji i motoryki: e) dokładność i ostrożność.

Metody psyehometryczne nie pozwalają w sposób bezwzględny rozróżnić inteligencji niespecyficznej i specyficznej, jednak dogodne jest odróżnianie tych pojęć. Zdolności ogólne są w znacznym stopniu wrodzone, natomiast zdolności specyficzne nabywa się przez doświadczenie. Współdziałają one w rozwoju inteligencji ogólnej, a twórcza aktywność umysłowa wymaga powiązania inteligencji wrodzonej i uczenia się. Nie można określić wpływu wieku człowieka na jego inteligencję ogólną: należy raczej dostrzegać różnicujący wpływ wieku na zdolności specyficzne i niespecyficzne, a także inne dające się rozróżnić składniki (czynniki) zdolności umysłowych. Problem jest trudny, m. in. ze względu na to, iż testy, przeznaczone do pomiaru składowych elementów (czynników) zdolności, nie są wystarczająco rzetelne lub trafne. Na wyniki testów wpływają bowiem nie tylko te funkcje, które chcemy mierzyć, przy tym w różnych okresach życia człowieka te same testy mierzą nie zawsze te same funkcje umysłowe. Ponadto porównanie wyników testów u ludzi w różnym wieku (także i w testach „mierzących czynniki czyste”, tzn. nie podlegające wpływom innych czynników) jest trudne również ze względu na zmieniający wyniki wpływ wykształcenia, motywacji, zainteresowań, płci i różnic klasowych (por. „Aneks”).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.