Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Rozwój uczuciowy

Na doniosłą rolę doświadczenia w rozwoju wskazały też wymienione poprzednio badania eksperymentalne H. F. Harlowa i jego współpracowników nad rozwojem uczuciowym małp12. Badania te dotyczyły przede wszystkim kształtowania się więzi emocjonalnej z matką14. W pomysłowych eksperymentach sprawdzono hipotezę, że istotną rolę w tym procesie odgrywa bezpośredni, dotykowy kontakt z matką. Eksperymenty prowadzono z młodymi małpkami (makaki, rezusy), które izolowano od rodzonych matek, a chowano z „matkami zastępczymi”, tj. modelami: jeden z nich zrobiony był z siatki drucianej, drugi – z drewna, pokrytego miękkim włochatym materiałem. Oba miały taki sam kształt i rozmiary oraz posiadały uchwyty na butelki z mlekiem dla karmienia małpek.

Okazało się, że wszystkie małpki spędzały więcej czasu przyczepione do matek z materiału, nawet wtedy, gdy karmiono je butelką z mlekiem przytwierdzoną do matki drucianej. Obiekty wzbudzające lęk, jak np. mechaniczny miś, powodowały paniczną ucieczkę małpek do matki z materiału: przytulone do niej uspokajały się i zaczynały oglądać nieznany przedmiot, a potem zbliżać się do niego (por. rys. 3).

Badania Harlowa i współpracowników dotyczyły także stosunków»uczpciowych Z rówieśnikami, rozwoju uczuć heteroseksualnych i rodzicielskich. We wszystkich tych eksperymentach wykazano doniosłe znaczenie wczesnych doświadczeń (lub ich braku) dla rozwoju uczuciowego i zachowania społecznego.

a) Przedmioty wzbudzające lęk, takie jak mechaniczny miś, powodowały prawie u wszystkich małpek paniczną ucieczkę do matki z materiału, b) Gdy tylko małpki nabrały odwagi, dzięki przyciskaniu się do matki i ocieraniu o nią, mogły patrzeć bez trwogi na obcy obiekt. Te i innę warianty eksperymentów Harlowa, a także.podobne badania prowadzone przez J. M. Arsenian w Związku Radzieckim na małpkach i małych dzieciachl6, nie tylko potwierdziły rolę bezpośredniego kontaktu dotykowego w kształtowaniu się więzów emocjonalnych z matką, ale również wykazały, że wystąpienie określonych doświadczeń społecznych we wczesnych okresach życia jest niezbędne dla kształtowania się emocji uznawanych poprzednio za wrodzone i idących z nimi w parze zachowań.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.