ROZWÓJ OSOBOWOŚCI W UJĘCIU SKINNERA

Większość rozważań Skinnera dotyczy zmian zachowania, uczenia się i modyfikowania zachowania. Można więc powiedzieć, że jego teoria ma największe zastosowanie w odniesieniu do zagadnienia rozwoju osobowości. Podobnie jak wielu innych teoretyków Skinner jest przekonany, że podstawą zrozumienia osobowości jest poznanie rozwoju zachowania człowieka jako organizmu pozostającego w nieustannej interakcji ze środowiskiem. Dlatego też interakcja ta była przedmiotem wielkiej liczby starannie przeprowadzonych badań eksperymentalnych. Kluczowym pojęciem w systemie Skinnera jest zasada wzmocnienia: w istocie stanowisko Skinnera określa się często jako teorię wzmocnienia sprawczego (operant reinforcement theory).

Wzmocnienie danego zachowania oznacza po prostu dokonanie pewnej operacji, która zmienia prawdopodobieństwo wystąpienia tego zachowania w przyszłości. Zasługę wykazania, że pewne operacje zmieniają w systematyczny sposób prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji, przypisuje się przede wszystkim dwom pionierom badań nad modyfikacją zachowania, J.P. Pawłowowi i E.L. Thorndike’owi. Pawłów odkrył zasadę wzmocnienia w odniesieniu do warunkowania klasycznego, które można zilustrować słynnym przykładem. Przypuśćmy, że w obecności głodnego psa wielokrotnie dźwięczy dzwonek, i przypuśćmy także, że za każdym razem natychmiast po dźwięku dzwonka psu zostaje podane mięso. Co obserwujemy? Przy każdej ekspozycji dźwięku dzwonka w połączeniu z mięsem pies wydziela ślinę.

Jednakże początkowo pies ślini się dopiero wtedy, gdy zostanie podane mięso, a nie przedtem. Później jednak ślinienie zaczyna występować przed podaniem mięsa – gdy tylko zadźwięczy dzwonek. W tym stadium reakcja wydzielania śliny jest uwarunkowana na dźwięk dzwonka i stwierdzamy, że podawanie mięsa natychmiast po zadźwięczeniu dzwonka jest operacją krytyczną, która spowodowała to warunkowanie. Tak więc podawanie mięsa jest operacją wzmacniającą (reinforcing opera- tioń). Zmienia ona prawdopodobieństwo, że reakcja wydzielania śliny wystąpi, gdy przy jakiejś innej okazji zadźwięczy dzwonek. Ponadto ponieważ podanie mięsa zwiększa to prawdopodobieństwo, przeto zalicza się je do pozytywnych czynników wzmacniających.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *