Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

ROZWÓJ CHWYTU I MANIPULACJI

Kolejność rozwoju ruchów u dziecka jest zasadniczo inna niż u zwierząt. U zwierząt wykształca się przede wszystkim lokomocja, a dopiero później, i to tylko u niektórych zwierząt, powstaje bardzo ograniczona pod względem swego zakresu możność swoistej prymitywnej manipulacji. U niemowlęcia ludzkiego natomiast najpierw wykształcają się ruchy głowy, potem ruchy rąk, zmierzające do chwytania przedmiotów i manipulowania nimi, a dopiero w dalszej kolejności – ruchy zmierzające do utrzymywania ciała w określonej pozycji i przemieszczania go w przestrzeni.

W zakresie żadnej innej sprawności ruchowej niemowlęcia nie dokonują się tak subtelne i złożone przekształcenia, jak w obrębie jego ruchów chwytania. Rozwój tych ruchów postępuje od okresu chwytania odruchowego do zdobycia przez dziecko umiejętności chwytania dowolnego pod kontrolą wzroku. Bezwarunkowy odruch chwytny, charakterystyczny dla noworodka, zawiera dwa składniki: zamykanie dłoni na przedmiocie włożonym dziecku do ręki oraz utrzymywanie się zgięcia przez pewien czas (kilka do kilkunastu sekund)5. Oba składniki odruchu chwytnego występują bardzo wyraźnie u noworodka, pierwszy z nich – zaciskanie dłoni – wygasa w 4 mieś., drugi – trwanie zgięcia – w 6 mies.ż. M. B. Mc Gra w na podstawie obserwacji 100 dzieci od urodzenia do 7 r.ż. stwierdziła, że zdolność unoszenia ciężaru własnego ciała przy pomocy uehwytu, wydatna w pierwszych 5 tygodniach życia, szybko zanika w wieku niemowlęcym. Umiejętność tę nabywa dziecko niejako od nowa, na zasadzie rozwoju chwytu dowolnego, przy czym do ukończenia 5 lat dzieci nie dorównują w tej dziedzinie 40-dniowym niemowlętom.

Na wiek od 2 do 4 mies.ż. przypada okres neutralny, przejściowy w rozwoju chwytu: odruch chwytny już zanika, a chwytanie polegające na ruchach dowolnych, związanych z działalnością kory mózgowej, jeszcze się nie rozwinęło (Koupernik, 1954).

Chwytanie dowolne rozpoczyna się ok. 4 – 5 mies.ż. i kształtuje się przez dłuższy czas. Obszerne i, jak dotychczas, najbardziej wyczerpujące badania w tym zakresie.przeprowadził H. M. Halverson w latach 1931 – 19377. Z daleko posuniętą precyzją wyróżnił on w swoich badaniach poszczególne etapy oraz drobniejsze stadia chwytania. A oto cztery najważniejsze stadia, przedstawione schematycznie na rysunku 23.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.