Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Różne kwestie dotyczące teorii osobowości

Teorie osobowości różnią się istotnie pod względem liczby stosowanych pojęć dotyczących motywacji. Niektóre teorie posługują się jednym lub dwoma terminami określającymi motywy stanowiące podstawę wszelkich zachowań: inne utrzymują, iż liczba hipotetycznych motywów jest ogromna: dla jeszcze innych jest teoretycznie nieograniczona. Teorie różnią się także pod względem nacisku, jaki kładą na motywy pierwotne lub wrodzone w przeciwieństwie do motywów wtórnych (nabytych). Niektóre teorie przedstawiają szczegółowo proces powstawania motywów wtórnych, natomiast inne wykazują niewielkie zainteresowanie tym procesem.

Z wielością postulowanych przez daną teorię motywów idzie zazwyczaj w parze wyjaśnianie zachowania za pośrednictwem mechanizmów – jak je określa Allport – prostych i działających samodzielnie, a nie za pośrednictwem wielu współzależnych mechanizmów. Chodzi tu o to, czy zachowanie może być wyjaśnione przez jedną uniwersalną zasadę (na przykład prawo efektu, autonomia funkcjonalna, dążenie do uzyskania wyższości), czy też należy stosować wiele różnych zasad lub mechanizmów łącznie. Jak będzie to można zauważyć dalej, współczesne teorie osobowości różnią się istotnie pod względem złożoności oraz wielości postulowanych mechanizmów wyjaśniających.

Kolejna różnica wiąże się z tym, czy i w jakim stopniu teorie te zajmują się podlegającymi ocenie, czyli normatywnymi aspektami zachowania. Niektóre teorie zawierają bogaty opis pozytywnych czy idealnych aspektów osobowości, inne zaś poprzestają na obiektywnym opisie faktów i nie próbują oceniać, co jest pozytywne, a co negatywne ani też co jest zgodne z normą, a co nie. Niektórzy teoretycy zajmują się cechami dojrzałej lub idealnej osoby, inni zaś są niechętnie nastawieni do traktowania jakiejś formy przystosowania jako lepszej czy wyższej od innych.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.