Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Przemieszczenie – ciąg dalszy

Freud (1930) stwierdził, że rozwój cywilizacji stał się możliwy dzięki hamowaniu pierwotnych wyborów obiektów i skierowaniu energii popędowej ku celom społecznie akceptowanym i kulturowo twórczym. Przemieszczenie, które prowadzi do osiągnięć wyższych pod względem kulturalnym, nazywa się sublimacją. W związku z tym Freud (1910a) wypowiedział pogląd, że zainteresowanie Leonarda da Vinci malowaniem obrazów Matki Boskiej było wysublimowanym wyrazem jego tęsknoty za bliskim kontaktem ze swą matką, z którą został rozdzielony w młodym wieku. Ponieważ sublimacja, podobnie jak wszelkie inne przemieszczenia, nie przynosi całkowitego zaspokojenia, przeto zawsze pozostaje pewne napięcie. Napięcie to może wyładować się w postaci nerwowości lub podniecenia ruchowego, stanów, które – według Freuda – są ceną, jaką ludzie płacą za swą cywilizację (1908).

O kierunku przemieszczenia decydują dwa czynniki. Są to: 1) podobieństwo obiektu zastępczego do obiektu pierwotnego, 2) sankcje i zakazy stosowane przez społeczeństwo. Czynnik podobieństwa odpowiada w istocie temu, w jakim stopniu dwa obiekty są utożsamiane (identyfikowane) w umyśle danej osoby. Leonardo da Vinci malował Madonny, a nie wieśniaczki czy arystokratki, ponieważ wyobrażał sobie swoją matkę jako bardziej podobną do Madonny niż do jakiegokolwiek innego typu kobiety. Społeczeństwo za pośrednictwem rodziców i innych osób mających autorytet zezwala na pewne przemieszczenia, a zakazuje innych. Dziecko uczy się, że wolno ssać lizak, a nie wolno ssać palca.

Zdolność tworzenia kateksji obiektów zastępczych jest najpotężniejszym mechanizmem rozwoju osobowości. Ukształtowanie się złożonej sied zainteresowań, wartości – postaw i więzi uczuciowych, które charakteryzują osobowość dorosłej istoty ludzkiej, jest możliwe dzięki przemieszczeniu. Gdyby energia psychiczna nie mogła być rozdzielana i przemieszczana, to nie byłoby żadnego rozwoju osobowości. Człowiek byłby tylko mechanicznym robotem, wykonującym pod wpływem popędów niezmienne układy czynności.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.