Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Prawa empiryczne Osgooda – ciąg dalszy

Na podobną współzależność wskazują również badania Wardanian (1968) sugerujące, iż trudność materiału związana jest z jego konkretnością. W eksperymencie przez nią przeprowadzonym, materiałem początkowym był szereg przymiotników. Materiał interpolowany stanowiły obrazki o treści kofikretnej, słowa konkretne i słowa abstrakcyjne. Hamowanie retroaktywne wystąpiło w najmniejszym stopniu, gdy czynnością interpolowaną było zapamiętanie treści obrazków. Zapamiętywanie słów abstrakcyjnych najbardziej zaburzało pamięć materiału początkowego.

Uogólnienia zawarte w prawach empirycznych Osgooda nie obejmują również wyników uzyskanych przez Budohoską (1966, 1967), która, zmieniając stopień podobieństwa między materiałem początkowym a interpolowanym ze względu na właściwości fizyczne bodźców, stwierdziła zależność hamowania retroaktywnego od podobieństwa bodźców początkowych do bodźców interpolowanych.

Podsumowując wyniki eksperymentów dotyczących zależności hamowania retroaktywnego od podobieństwa między obu materiałami możemy stwierdzić, że pomimo przeprowadzania bardzo intensywnych badań, w których używano rozmaitego rodzaju materiałów, zależność ta nie została definitywnie zbadana.

Wielkość materiałów. W wielu badaniach nad pamięcią jedną z badanych zmiennych jest długość lub liczba list przeznaczonych do wyuczenia się. Wyniki eksperymentów nad zależnością hamowania retroaktywnego od długości listy początkowej nie są zgodne i nie upoważniają do uogólnień odnoszących się do badanej zależności. Wskazują one jednak na konieczność ścisłej kontroli stopnia opanowania materiału początkowego. Wraz ze wzrostem długości materiału początkowego zwiększa się bowiem również stopień opanowania poszczególnych jego elementów. Wyuczenie się np. serii 12-sylabowej wymaga dwukrotnie więcej powtórzeń niż opanowanie serii 9-sylabowej. Poszczególne elementy serii dłuższych są więc prawdopodobnie lepiej wyuczone niż elementy serii krótszych (Sand, 1939).

Zależność hamowania retroaktywnego od długości materiału interpolowanego

Badając zależność hamowania retroaktywnego od długości materiału interpolowanego zmieniano zarówno długość poszczególnych list, jak i ich liczbę. Omawianą zależność ilustruje eksperyment Underwooda (1945). Porównywał on wyniki zapamiętania materiału początkowego uzyskane po 4-krotnej ekspozycji 2, 4 albo 6 serii interpolowanych składających się z par przymiotników, ze stopniem zapamiętania tego materiału po interpolacji pojedynczych serii, eksponowanych 8, 16 albo 24 razy. Dane pocho- dzące z tych eksperymentów dowodzą, zdaniem autora, że uczenie się kilku list jako materiału interpolowanego wywołuje większy stopień hamowania retroaktywnego niż uczenie się jednej listy podczas określonej liczby powtórzeń. Podobne rezultaty uzyskane również przez kilku innych autorów (Twining, 1940) nasuwają pewne wątpliwości. Jakkolwiek bowiem liczba powtórzeń w porównywanych przez autorów grupach była jednakowa, to jednak w każdej z grup różny był stopień opanowania materiału interpolowanego. Można zatem stwierdzić, że badanie zależności hamowania retroaktywnego od długości obu materiałów: początkowego i interpelowanego, nie jest sprawą prostą. Zmieniając bowiem wielkość któregokolwiek z materiałów, zmienia się również liczbę powtórzeń tego materiału, stopień jego opanowania lub długość przerwy między zakończaniem uczenia się materiału początkowego a pomiarem jego zapamiętania. Z tego względu interpretacja wyników powinna być bardzo ostrożna. Na podstawie uzyskanych danych można jednak przypuszczać, że o stopniu hamowania retroaktywnego decyduje stosunek długości materiału początkowego do interpolowanego.

Metody uczenia się. W licznych eksperymentach badano wpływ metod stosowanych przy uczeniu się materiału początkowego i interpolowanego na wielkość hamowania retroaktywnego. W eksperymentach Jenkinsa i Postmana (1949) jedna z grup osób badanych uczyła się materiału początkowego metodą antycypacji, a materiału interpolowanego – metodą rozpoznawania. W innych grupach kolejność metod uczenia się była odwrotna bądź też obu materiałów uczono się w ten sam sposób. Badani, którzy uczyli się obu materiałów metodą antycypacji, uzyskali w pomiarze zapamiętania wyniki znacznie gorsze niż ci, którzy uczyli się materiału początkowego metodą antycypacji, a materiału interpolowanego metodą rozpoznawania.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.