Modyfikacja zachowania: ogólna strategia kierowania klasą szkolną

Dyscyplina Udział dyscypliny sprowadza się tu głównie do osłabiania lub tłumienia nieodpowiednich zachowań. Osłabianie takie uzyskuje się zwykle przez zastosowanie procedur wygaszania i za pomocą wzmocnienia negatywnego. Natomiast stłumienie niewłaściwego zachowania za pomocą bodźców karzących, aplikowanych w następstwie pojawienia się nieodpowiedniej reakcji.

Czytaj dalej Modyfikacja zachowania: ogólna strategia kierowania klasą szkolną

Choroba psychiczna – dalszy opis

W ślad za humanitarnymi zmianami wprowadzonymi przez różnych europejskich reformatorów, Beniamin Rush (1735-1814: nazywany ojcem amerykańskiej psychiatrii) zachęcał do bardziej ludzkiego traktowania chorych psychicznie przebywających w Szpitalu Pensylwańskim. Jednakże i Rush nie odszedł całkowicie od poglądów panujących w jego czasach. Jego teoria medyczna była skażona astrologią, a jako podstawowe zabiegi lecznicze stosował puszczanie krwi i środki przeczyszczające. Ponadto wynalazł i stosował urządzenie podobne do narzędzia tortur, zwane „uspo- kajaczem” (tranquillizer).

Czytaj dalej Choroba psychiczna – dalszy opis

RUCHY SPOŁECZNE I ZMIANA SPOŁECZNA CZ. II

Plotka to nieformalnie rozpowszechniana, nie potwierdzona informacja, pochodząca z anonimowego źródła. Stanowi ona próbę zrozumienia niejasnej sytuacji i może spowodować zgromadzenie się tłumu. W zbiorowym procesie szerzenia plotki ludzie mogą uczestniczyć jako „kurierzy”, „interpretatorzy”, „adwokaci”, „decydenci” lub „słuchacze”.

Czytaj dalej RUCHY SPOŁECZNE I ZMIANA SPOŁECZNA CZ. II

ABHIDHAMMA: WSCHODNIA TEORIA OSOBOWOŚCI CZ. II

To, co u nas oznacza słowo „osobowość”, jest najbliższe w Abhidhammie pojęciu atta lub ego. Jednakże głównym założeniem Abhidhammy jest brak istnienia jakiejkolwiek trwałej osobowości czy ego. Według Abhidhammy istnieje jedynie nieosobowy zbiór procesów, które powstają i przemijają. Złudzenie istnienia osobowości wyrasta z wzajemnego przemieszczania się i zlewania tych nieosobowych procesów. To, co jawi się jako ego, jest ogólną sumą części ciała, myśli, odczuć, pragnień, wspomnień itd. Jedyną trwałą nicią w umyśle jest bhava, ciągłość świadomości w czasie. Każdy moment naszej świadomości jest ukształtowany przez uprzednią chwilę i określa chwilę następną: to bhava łączy dany moment świadomości z tym, który po niej następuje. Możemy utożsamić ego z takimi psychologicznymi czynnościami, jak nasze myślenie, pamiętanie, postrzeganie, jednakże wszystkie te zjawiska są częścią ciągłego przepływu. Ludzka osobowość – mówi Abhidhamma – jest jak rzeka, która zachowuje stały kształt i pozorną tożsamość, chociaż nawet pojedyncza kropla nie jest tym samym, czym była przed chwilą. Według tego poglądu „nie ma sprawcy poza działaniem, nie ma postrzegającego poza postrzeganiem, nie ma przedmiotu świadomości poza świadomością (Van Aung, 1972, s. 7). Według słów Buddy {Samyutta-Nikaya, 1972, I, s. 35):

Czytaj dalej ABHIDHAMMA: WSCHODNIA TEORIA OSOBOWOŚCI CZ. II

Konflikty dręczące współczesnego człowieka

Rozwiązanie konfliktów wewnętrznych – zdaniem psychoanalityków – jest problemem bardzo trudnym, często zbyt trudnym. Jeśli konflikt jest nieświadomy, to uporanie się z nim staje się możliwe tylko po uprzednim jego uświadomieniu. Jedynie odpowiednio przygotowany psychoanalityk, psycholog kliniczny czy lekarz są zdolni wykryć sprzeczności zachodzące między potrzebami, a następnie pomóc człowiekowi je rozwiązać. Powróćmy do konfliktu między potrzebą bezpieczeństwa osobistego a potrzebą wolności. Jedyną metodą uporania się z nim jest stworzenie stosunków braterskich między ludźmi. Braterstwo zapewnia człowiekowi pomoc w sytuacjach trudnych, opiekę i solidarność: daje poczucie bezpieczeństwa. Jednocześnie jednak nie ogranicza niezależności i wolności. Pozwala więc jednocześnie zaspokoić dwie sprzeczne potrzeby. Nie wszystkie konflikty motywacyjne można jednak tak łatwo rozwiązać.

Czytaj dalej Konflikty dręczące współczesnego człowieka

Sposoby stosowania reguł wzmocnienia – kontynuacja

Bez użycia materiałów programowanych i urządzeń autoinstruujących dostarczenie natychmiastowych informacji zwrotnych o wynikach prac pisemnych jest rzeczą trudną. W rozdziale 8. przekonaliśmy się jednak, że dzięki konstruowaniu dostępnych dla uczniów odpowiedzi i modeli możemy osiągnąć tę sytuację przynajmniej w pewnym przybliżeniu. Niekiedy sądzimy, że nauczyciele powinni poprawiać wszystkie prace pisemne. Przekonanie to jest niefortunne z kilku powodów. Po pierwsze, jeśli uczeń nie jest obecny przy poprawianiu jego pracy i jeśli poprawianie to odbywa się długo po jej napisaniu, sprzężenie zwrotne może się okazać zbytnio spóźnione w stosunku do czasu optymalnego ze względu na wzmocnienie. Po drugie, po to, by na wyższych poziomach organizowania i charakteryzowania mogły się pojawić zachowania emocjonalne, należy unikać sytuacji, w której pozwala się uczniowi zawsze liczyć na wzmacniające i korygujące informacje zwrotne ze strony nauczyciela. Zasadę praktyczną dotyczącą strategii dostarczania informacji zwrotnych o wynikach prac pisemnych można sformułować w sposób następujący: „Zachęcaj uczniów, gdy tylko jest to możliwe, by sami poprawiali swe prace”. Reguła ta może i powinna być stosowana na wszystkich poziomach nauczania szkolnego. W praktyce oznacza to, że zamiast tego, by prace pisemne, łącznie z klasówkami, sprawdzał nauczyciel lub by uczniowie sprawdzali je sobie nawzajem, dzieci powinny sprawdzać swe prace same. W ten spospb moąą sukcesywnie śledzić czynione przez siebie postępy, a nie zdawać się na ocenę wystawianą po zakończeniu- przerabiania ,cało- ści materiału. Oznacza to zachęcanie ich do rzetelnego i bezpośredniego podejścia do nauki i do tego, by jako uczący się nie czuli lęku. Nie obawiaj się, że Twoi uczniowie będą oszukiwać, jeśli udostępnisz im odpowiedzi. Będą oszukiwać wyłącznie wówczas, gdy sposób nauczania jest niewłaściwy lub gdy boją się pomyłki. Fakt oszukiwania przez ucznia powineneś potraktować jako zachowanie będące sygnałem, iż należy w stosunku do niego usprawnić nauczanie. „Udzielanie prawidłowych odpowiedzi” jest być może dla niego czymś ważniejszym niż sama wiedza, rozumienie czy odczuwanie.

Czytaj dalej Sposoby stosowania reguł wzmocnienia – kontynuacja

Kłótnie i konflikty w rodzinie z chorym dzieckiem cz. II

Wskutek decyzji ojca najbliższa rodzina matki, po wielu miesiącach od postawienia diagnozy, po długotrwałym leczeniu, nic nie wie o chorobie dziecka. Dla ojca, od momentu pojawienia się choroby dziecka, niewiele się zmieniło. Stwierdza, że czasami mógłby lepiej radzić sobie w codziennych sytuacjach („czasami obwiniam się, że coś mogłem zrobić lepiej”). Choroba nie wpłynęła także, według męża, na jakość relacji małżeńskich. Żonie zarzuca, że stała się bardziej „wybuchowa, niecierpliwa i nerwowa”. Ojciec, gdy któreś z dzieci zawini, nie stosuje przemocy fizycznej, czasami tylko krzyczy, najczęściej rozmawia i wyjaśnia.

Czytaj dalej Kłótnie i konflikty w rodzinie z chorym dzieckiem cz. II

DYNAMIKA BIOSFERY

Biosfera jest zaopatrywana w energię dzięki napięciom, jakie powstają między biegunem środowiskowym a biegunem organizmu. Napięcia te powstają, ponieważ środowisko oddziałuje w jednym kierunku, a organizm w drugim. Te przeciwne tendencje kierunkowe organizmu i środowiska w obrębie biosfery zwane są odpowiednio autonomią i homonomią. Tendencja w kierunku autonomii polega na ekspansji organizmu, asymilującego i opanowującego środowisko. Jest ona analogiczna do egoistycznego popędu, przejawiającego się w tym, że dana osoba dąży do zaspokojenia swych pożądań i zapewnia sobie korzyści przez naginanie otoczenia do swych potrzeb. Tendencja zmierzająca ku autonomii wyraża się w różny sposób: na przykład jako pragnienie wyższości, nabywania, badania i osiągnięć.

Czytaj dalej DYNAMIKA BIOSFERY

Pisemne formułowanie emocjonalnych celów szczegółowych

Pisemne formułowanie emocjonalnych celów szczegółowych jest pod wieloma względami podobne do formułowania szczegółowych celów poznawczych. Powinny to być ścisłe stwierdzenia, które odzwierciedlają różne zachowania ucznia, ponadto powinny one zawierać warunki ograniczające.

Czytaj dalej Pisemne formułowanie emocjonalnych celów szczegółowych

NAUKA JAKO INSTYTUCJA

Nauka stała się instytucją społeczną (patrz rozdz. 4): ma swoją strukturę organizacyjną (np. towarzystwa naukowe czy fundacje), hierarchię stanowisk oraz zbiór norm (patrz niżej). Większość naukowców pracuje w zespołach uniwersyteckich oraz w rządowych lub należących do korporacji laboratoriach. Naukowcy często współpracują z sobą w centrach lub instytutach badawczych, które ułatwiają wzajemną wymianę idei i rezultatów badań. Samotnie pracujący naukowiec jest w dzisiejszych czasach niezwykle rzadkim zjawiskiem.

Czytaj dalej NAUKA JAKO INSTYTUCJA