Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

OBECNY STATUS I OCENA CATTELLA CZ. II

Teorii Cattella nie można uznać za popularną w tym sensie, w jakim były popularne teorie Freuda, Rogersa czy Sullivana, a nawet Allporta czy Murraya, aczkolwiek przyciągnęła ona małą, lecz aktywną grupę zwolenników. Jednym z powodów tej niewielkiej popularności był fakt, że nieco odstraszający aparat formalny analizy czynnikowej oraz kontrowersje wokół jej spornych aspektów często zrażały przypadkowego czytelnika. Z drugiej strony przesadne niekiedy stwierdzenia w pracach empirycznych oraz oszczerstwa wysuwane nieraz pod adresem odmiennych sposobów podejścia nie przyczyniły się do pozyskania czytelników o dobrym przygotowaniu specjalistycznym. Jest to szczególnie godne ubolewania, ponieważ właśnie ci ostatni powinni znaleźć najwięcej rzeczy godnych uwagi w bogactwie idei teoretycznych Cattella oraz w ukrytym skarbcu danych, jakie jego laboratorium zgromadziło w ciągu wielu lat działalności. W każdym razie trzeba pamiętać, że teoria Cattella nadal aktywnie się rozwija i obecnie dokonywanie jej ostatecznej oceny nie jest konieczne ani właściwe.

Teorie osobowości oparte na analizie czynnikowej odzwierciedlają obecny wzrost znaczenia metod ilościowych w psychologii, a z kolei same znajdują wyraz w dużej liczbie specjalnie zaprojektowanych badań nad osobowością. Guilford, Eysenck i Cattell, a także inni badacze pracujący w tej dziedzinie wykazują dużą skłonność do przekształcania nowych idei teoretycznych w poczynania empiryczne. W przeciwieństwie do innych teorii osobowości nie występuje tu tendencja do rozwijania teorii jako oderwanej od życia abstrakcji, za którą daleko w tyle pozostaje jej empiryczna weryfikacja. W istocie brak tu wyraźnego odgraniczenia teorii od eksperymentu. Ten zapał do empirii zdaje się być także zapewniony w przyszłości, nie tylko z powodu talentów zademonstrowanych przez uczonych pracujących w tej dziedzinie, lecz także dlatego, że jednostki znajdujące upodobanie w tych koncepcjach zazwyczaj charakteryzują się podobnym nastawieniem. Innymi słowy: sam charakter tego stanowiska teoretycznego gwarantuje, że osoby przyjmujące je będą nastawione wysoce empirycznie. Ponadto obecna fascynacja psychologów tym, co ilościowe, sprawia, iż nie jest prawdopodobne, aby zabrakło naukowców zainteresowanych rozwijaniem tego systemu myśli i empirycznych stwierdzeń.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.