Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

Mechanizmy istotne dla normalnego działania

Szybko wzrasta liczba publikacji dotyczących procesu starzenia się. Ponieważ liczne czynniki decydują o efektywności badań naukowych, niełatwo jest dołożyć nowy wkład do psychologii opisowej procesu starzenia się nawet w zakresie marginesowego problemu. Niewiele jest nowych koncepcji naukowych, które wyjaśniałyby zjawiska procesu starzenia się. Liczne przejawy działania człowieka ulegają wpływom wieku: zmniejsza się wydajność pracy, ruchy stają się wolniejsze, zmieniają się stopnie trudności i wzory pracy dokładnej, inne są rodzaje wypadków, którym ulegają ludzie starsi, zachodzą zmiany w percepcji i w strukturze zachowania się człowieka. O wzajemnych związkach między tymi przejawami często potrafimy powiedzieć tylko tyle, że wszystkie one są zależne od wieku. Ewentualne związki funkcjonalne mogłyby być ujawnione dopiero wówczas, gdy zostaną ustalone główne mechanizmy stanowiące ich podłoże, np. zanik kory mózgowej, niedobór tlenu, zmniejszona energia organizmu, niejednakowe tempo zaniku różnych części układu nerwowego lub niższe poziomy pobudzenia.

Mechanizmy istotne dla normalnego działania często odkrywa się przy okazji badania objawów odbiegających od normy. Badania nad urazami mózgu lub psychozą starczą są wartościowe, ponieważ w badaniu klinicznym powstają koncepcje, które mogą być łatwo sprawdzane w badaniach eksperymentalnych. Psychologia kliniczna coraz częściej stosuje metodę badania indywidualnych przypadków wydaje się, że metoda ta może być także użyteczna w badaniach nad procesem starzenia się. Można by ją stosować dla ustalania roli i interakcji wielu czynników, które Lehman wymienia jako możliwe przyczyny obniżania się wraz z wiekiem osiągnięć naukowych. Za pomocą tej metody próbowano badać elementy składowe dobrego przystosowania się w okresie starości. Tą samą metodą prowadzono kliniczne badania niewielkich grup ludzi starszych w celu wykrycia istotnych czynników i mechanizmów, decydujących o procesie starzenia się.

Trzy różne typy organizacji badań odpowiadają trzem poziomom badań psychologicznych (częściowo pokrywającym się wzajemnie): a) na poziomie klinicznym badane są dokładnie poszczególne przypadki, np. dla uzyskania ogólnego obrazu człowieka w Okresie przechodzenia na emeryturę lub wpływu wieku na sprawność manualną. Wyniki tych badań wskazują kierunek dla bardziej systematycznych badań uwzględniających liczniejsze grupy ludzi, b) Na poziomie eksperymentalnym i psychometrycznym prowadzone są obserwacje starannie dobranych małych grup w dokładnie kontrolowanych sytuacjach. W ten sposób badane są wybrane czynniki, które decydują o procesach psychicznych, i sprawdzane przewidywania, dotyczące wpływu wieku na działanie człowieka. Pozwala to na badanie poszczególnych mechanizmów wyizolowanych od innych czynników np. można w ten sposób badać wpływ wieku na dynamikę ostrości wzroku, c) Na poziomie badań terenowych przegląd obejmuje większe jednorodne grupy ludzi, np. robotników budowlanych, naukowców, ludzi samotnych, robotników, których kwalifikacje przestały być przydatne, ofiary wypadków itp. Inne badania obejmują ludzi w ich naturalnym środowisku. Główny cel takich przeglądów i badań ankietowych polega na podejmowaniu praktycznych problemów społecznych, dotyczących ludzi w starszym wieku (13).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.