Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

GOSPODARKA RYNKOWA: KAPITALIZM

Kapitalizm to ustrój gospodarczy, w którym zarówno bogactwa naturalne, jak i środki produkcji i dystrybucji stanowią własność prywatną. Zarys teorii tego systemu stworzył Adam Smith (1937: oryginał, 1776). W swoim dziele opisał on kilka charakterystycznych cech kapitalizmu.

WŁASNOŚĆ PRYWATNA. Jakkolwiek każde społeczeństwo pozwala swoim członkom na posiadanie jakiejś własności prywatnej, zakres tej własności jest znacznie większy w ustroju kapitalistycznym. W czystym kapitalizmie wszystkie środki wytwarzające bogactwo lub mogące je wytwarzać, znajdują się w rękach jednostek i organizacji, a nie państwa. Taka koncepcja własności umożliwia uznanie kradzieży nie tylko za czyn moralnie naganny, ale także za przestępstwo przeciwko społeczeństwu (patrz rozdz. 8).

MAKSYMALIZACJA ZYSKU. W społeczeństwie kapitalistycznym istnieje silne poparcie dla dążenia do maksymalnego zysku. Postrzegane jest ono jako korzystne zarówno dla jednostki, jak i całego społeczeństwa. Większy zysk pozwala jednostkom zgromadzić bogactwo, które może być zużytkowane na osobiste przyjemności, na inwestycje, rozwój przedsiębiorstwa albo na dowolny cel stanowiący ich kombinację. Akumulacja kapitału jest korzystna także dla społeczeństwa, ponieważ zapewnia środki niezbędne do zwiększania i podnoszenia jakości produkcji.

POZYTYWNE DZIAŁANIE KONKURENCJI. W kapitalizmie uważa się, że niczym nie ograniczona konkurencja między podmiotami gospodarczymi prowadzi – dzięki mechanizmowi samoregulacji rynku – do wzrostu wydajności całej gospodarki. Interwencja rządu mogłaby jedynie zakłócić te „naturalne” siły.

Konsumenci mają większy wpływ niż państwo na decyzje, co powinno być produkowane i za jaką cenę. Dopóki istnieje możliwość wyboru, konsumenci nie kupią produktu o złej jakości albo zbyt wysokiej cenie. Producent będzie musiał albo zaprzestać produkcji, albo dokonać niezbędnych zmian w samym produkcie, czy w cenie. W ten sposób, twierdził Adam Smith, gospodarką kieruje wszechwiedząca „niewidzialna ręka rynku”.

Kapitaliści uważają, że niczym nie ograniczone dążenie jednostki do osiągania własnych celów jest korzystne zarówno dla konsumentów, jak i producentów. W ostatecznym rozrachunku korzysta na tym społeczeństwo, ponieważ konkurencja podnosi wydajność gospodarki.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.