Szukasz psychologa pracy lub sportu w Poznaniu? Nasza pomoc jest warta odwiedzenia gabinetu.

DYNAMIKA BIOSFERY

Biosfera jest zaopatrywana w energię dzięki napięciom, jakie powstają między biegunem środowiskowym a biegunem organizmu. Napięcia te powstają, ponieważ środowisko oddziałuje w jednym kierunku, a organizm w drugim. Te przeciwne tendencje kierunkowe organizmu i środowiska w obrębie biosfery zwane są odpowiednio autonomią i homonomią. Tendencja w kierunku autonomii polega na ekspansji organizmu, asymilującego i opanowującego środowisko. Jest ona analogiczna do egoistycznego popędu, przejawiającego się w tym, że dana osoba dąży do zaspokojenia swych pożądań i zapewnia sobie korzyści przez naginanie otoczenia do swych potrzeb. Tendencja zmierzająca ku autonomii wyraża się w różny sposób: na przykład jako pragnienie wyższości, nabywania, badania i osiągnięć.

Tendencja zmierzająca ku homonomii motywuje daną osobę, by przystosowała się do środowiska i uczestniczyła w czymś, co jest większe od indywidualnego ja. Człowiek przytłumia swą indywidualność kształtując harmonijny związek z grupą społeczną, z naturą lub z nadnaturalną, wszechmocną Istotą. Homonomią wyraża się za pośrednictwem takich specyficznych motywów, jak pragnienie miłości, związków interpersonalnych i doznań estetycznych, miłość natury, uczucia religijne i patriotyzm. Angyal mówi, że w ogólnym znaczeniu „całe pojęcie homonomii można przyrównać do miłości” (1965, s. 16). Przedstawiając swe poglądy w innym miejscu, Angyal (1951, 1952) nazwał te kierunkowe tendencje biosfery samostanowieniem (self-determination) i samo wyrzeczeniem (self-surrender).

Aczkolwiek autonomia, czyli samostanowienie, i homonomią, czyli samowy- rzeczenie, mogą wydawać się przeciwstawne, w rzeczywistości są one dwiema fazami ogólniejszej tendecji biosfery, zwanej autoekspansją. Człowiek jest systemem otwartym, mającym fazę wyjściową i fazę wejściową. Faza wejściowa polega na asymilowa- niu środowiska, co jest podstawą autonomii, faza wyjściowa zaś polega na wytwarzaniu, które stanowi podstawę homonomii. Obie fazy są niezbędne dla pełnego rozwoju jednostki. Człowiek rozwija się, przyswajając sobie różne rzeczy ze środowiska, i przyczynia się do rozwoju środowiska, wnosząc do niego swój osobisty wkład. Człowiek zarówno bierze, jak i daje, a działając w ten sposób przyczynia się do ekspansji całej biosfery, która -jak pamiętamy – obejmuje i organizm, i środowisko. Tendencje zmierzające do większej autonomii i większej homonomii, czyli do większej autoekspansji, stanowią zasadę systemową biosfery.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.